26.06.2025
Niby je znamy, niby każdy słyszał, ale jak to właściwie jest z tymi poziomami znajomości języka?
Czy poziom średniozaawansowany ma jakiś odpowiednik w tych, dziwnych dla wielu, oznaczeniach A1 czy B2? Mamy dwie wiadomości: dobrą i złą 🙂 Zła jest taka, że poziomów jest wiele – oprócz sześciu podstawowych stopni oceny znajomości języka obcego (A1, A2, B1, B2, C1, C2), dodatkowo wyróżnia się poziom A0 oraz trzy stopnie pośrednie (A2+, B1+, B2+), które oznaczają okresy przejściowe pomiędzy głównymi poziomami. Dodatkowo, z praktyki już wiemy, że i wśród tych pośrednich obecnie wyróżnia się więcej stopni, choćby na potrzeby tworzenia podręczników. Dobra wiadomość jest zaś taka, że poziomy podstawowe są bardzo dobrze opisane, w sposób przystępny i zrozumiały w ramach europejskiego systemu opisu kształcenia językowego.
W największym uproszczeniu poziomy podstawowe, początkujące to A1 i A2. Poziomy średniozaawansowane, tak zwany niższy średniozaawansowany oraz średniozaawansowany, to B1 i B2. I na koniec poziomy biegłe, zaawansowane, czyli C1 i C2. Taki ogólnikowy opis jest jednak zazwyczaj niewystarczający. Z pomocą przychodzą więc opisy przygotowane przez Radę Europy (CEFR – Common European Framework of Reference), które obejmują szczegółowe umiejętności, jakie się ma na danym poziomie.
Osoba posługująca się językiem na tym poziomie rozumie i stosuje potoczne wyrażenia i bardzo proste wypowiedzi w odniesieniu do konkretnych potrzeb związanych z życiem codziennym. Potrafi także zadawać pytania dotyczące życia prywatnego, na przykład miejsca zamieszkania, osób, które zna i rzeczy, które posiada i potrafi odpowiadać na te pytania. Potrafi przedstawiać siebie i innych. Jeśli rozmówca mówi wolno, zrozumiale i jest gotowy do pomocy, osoba na poziomie A1 potrafi prowadzić prostą rozmowę. W praktyce, na poziomie A1, zasób słownictwa jest bardzo podstawowy, a struktury gramatyczne pozwalają na budowę krótkich prostych zdań.
Nadal jest to poziom podstawowy, jednak osoba znająca język na tym poziomie rozumie wypowiedzi i często używane wyrażenia związane z życiem codziennym, na przykład na dotyczące jego i jego rodziny, zakupów, otoczenia czy pracy. Porozumiewa się w prostych, rutynowych i typowych sytuacjach komunikacyjnych.
To niższy poziom średniozaawansowany, zwany również poziomem samodzielności, ze względu na większe kompetencje komunikacyjne. Osoba posługująca się językiem obcym na poziomie B1 znacznie więcej rozumie, gdy wypowiedzi formułowane są w sposób jasny, standardowy i gdy dotyczą znanych jej spraw – na przykład, gdy dotyczą zdarzeń typowych dla pracy, szkoły, czasu wolnego itd. Na poziomie B1 użytkownik języka radzi sobie również w większości sytuacji komunikacyjnych w podróży w regionie, w którym mówi się danym językiem – kupi więc bilety, zapyta o drogę, o rozkład jazdy itd. Wypowiedzi, opisy doświadczeń, zdarzeń, zamierzeń formułuje w prosty sposób, ale potrafi je już wyjaśnić lub uzasadnić.
To również poziom samodzielności i coraz większej swobody komunikacyjnej. Osoba, która posługuje się językiem na poziomie B1 czyta i rozumie główne wątki złożonych tekstów, zarówno na tematy konkretne, jak i abstrakcyjne. To poziom, na którym w pracy, w zakresie swojej specjalności, użytkownik języka będzie rozumiał rozmowy i teksty na tematy techniczne – oczywiście w zakresie swojej specjalizacji. Znajomość języka na tym poziomie umożliwia dość swobodną rozmowę z rodzimymi użytkownikami języka.
To poziom biegłości, który pozwala na rozumienie szerokiego zakresu trudnych, dłuższych tekstów oraz na płynne spontaniczne wypowiedzi. Osoba posługująca się językiem na tym poziomie, skutecznie i swobodnie komunikuje się w sytuacjach towarzyskich, społecznych, edukacyjnych czy zawodowych. Buduje jasne, szczegółowe wypowiedzi ustne lub pisemne na różne, również złożone tematy.
Oznacza pełną biegłość i rozumienie praktycznie wszystkiego, dotyczy to zarówno wypowiedzi ustnych, jak i tekstów, w tym artykułów specjalistycznych, podręczników czy dzieł literackich. Osoba na tym poziomie streszcza sprawnie informacje pochodzące z różnych źródeł, pisanych lub mówionych. Swoje myśli wyraża płynnie, spontanicznie, precyzyjnie i bez wysiłku. Rozumie też rodzimych użytkowników języka, niezależnie od tempa mówienia, czy akcentu.
Najprostszym sposobem, aby dowiedzieć się, na jakim poziomie obecnie jesteś, jest wykonanie testu poziomującego. Tego typu testy dostępne są bezpłatnie online, często na stronach renomowanych szkół językowych. Wiele szkół językowych (w tym nasza) udostępnia testy wstępne, które można wykonać samodzielnie, a następnie – po konsultacji po konsultacji i krótkiej części ustnej z metodykiem – otrzymać pełniejszą diagnozę swoich umiejętności, w tym np. ocenę płynności wypowiedzi czy też poprawności wymowy. Testy te pozwalają uzyskać precyzyjne przyporządkowanie do jednego z poziomów CEFR i właściwe wskazanie celu do dalszego rozwoju językowego.
Jeśli chcesz mieć formalne potwierdzenie swoich kompetencji językowych – np. do CV, pracy za granicą, studiów czy celów imigracyjnych – warto zdać oficjalny egzamin i uzyskać certyfikat. Najbardziej znane egzaminy to np. Cambridge (PET, FCE, CAE, CPE), Pearson (dla języka angielskiego), DELF/DALF (dla francuskiego), Goethe-Zertifikat (dla niemieckiego) i DELE (dla hiszpańskiego). Posiadanie certyfikatu to nie tylko prestiż, ale też bardzo praktyczny atut – pomaga zwiększyć szanse na rynku pracy, jest wymagany przez uczelnie zagraniczne, a czasem także przez urzędy czy instytucje w procesach rekrutacyjnych. Dla wielu osób stanowi też osobistą motywację i mierzalny dowód postępów w nauce.
bok@britannia.pl